بررسی تطبیقی اهداف تربیتی از دیدگاه برزینکا و مبانی سند تحول بنیادین نظام تربیت جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: علمی ـ ترویجی (روانشناسی و روانشناسی تربیتی)

نویسندگان

1 استادیار گروه تعلیم و تربیت دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران(نویسنده مسؤول)

چکیده

برزینکا، از صاحب‌نظران برجسته عصر کنونی است که دیدگاه‎های وی در زمینه فلسفه تربیت، تربیت و به‌ویژه اهداف و ابزارهای تربیت، مورد توجه بسیاری از علاقمندان این حوزه قرار گرفته است. از سوی دیگر، یکی از اقدامات اساسی که اخیراً توسط وزارت آموزش و پرورش صورت گرفته است، توجه به اصلاحات تربیتی در نظام آموزش و پرورش می‎باشد که حاصل آن، تدوین مبانی بنیادین سند تحول نظام تربیت جمهوری اسلامی ایران است که توسط صاحب‌نظران عرصه تعلیم و تربیت تدوین و منتشر گردیده است. هدف از مقاله حاضر،بررسی و مقایسه اهداف تربیتی و چگونگی آن از دیدگاه برزینکا از یک‌سو و مبانی سند تحول بنیادین از سوی دیگر می‎باشد. بدین منظور، به بررسی‎ دیدگاه‏های مذکور در زمینه اهداف تربیت و بازیایی شباهت‎ها و تفاوت‎های آن‎ها پرداخته شده است. برای بررسی تطبیقی دیدگاه‌های مورد نظر از روش تحقیق تطبیقی بردی استفاده شده ‎است. نتایج پژوهش بیانگر این است که شبا‌هت‌هایی در دیدگاه‌های برزینکا و مبانی سند تحول در زمینه اهداف آموزشی وجود دارد؛ از جمله این‏که در هر دو مورد، فرد و جمع مورد توجه می‌باشند، اهداف تربیتی با سایر ابعاد اجتماع مرتبط است، جنبه‌های مختلف تربیت مورد توجه قرارگرفته است، و بهبود شخصیت فرد مورد نظر می‌باشد؛ تفاوت‎هایی نیز همچون تفاوت در توجه به بعد مذهبی اهداف تربیت، تفاوت در میزان تأکید بر فرد و اجتماع، تفاوت در میزان تأکید بر انتخابی یا الزامی بودن اهداف تربیت، و تفاوت در توجه به بعد زیبایی ‏شناختی تربیت به چشم می‎خورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [العربیة]

دراسة مقارنة للأهداف التربویة من وجهة نظر برزینکا و مبادئ وثیقة التغییر الجذری لنظام التربیة فی الجمهوریة الإسلامیة الإیرانیة

چکیده [العربیة]

یُعَدُّ برزینکا من أصحاب الرأی المتمیزین فی العصر الراهن الذی لاقت آراءه فی مجال التربیة و فلسفتها ولاسیما أهدافها و آلیاتها إعجاب الکثیر من المعنیین فی هذا المجال.

و من جانب آخر نجد الاهتمام بالإصلاحات التربویة فی نظام التربیة و التعلیم من الإجراءات البنیویة التی قامت بها وزارة التربیة و التعلیم فی المدة الأخیرة.

حیث أدّی إلی تدوین المبادئ البنیویة لوثیقة تغییر نظام التربیة فی الجمهوریة الإسلامیة الإیرانیة و نشرها من جانب خبراء ساحة التربیة و التعلیم. تهدف هذه المقالة دراسة الغایات التربویة و کیفیتها من وجهة نظر برزینکا و مقارنتها بمبادئ وثیقة التحول البنیوی. و لهذا الهدف تمت دراسة الرؤی المذکورة فی مجال الغایات التربویة و تبیین القواسم المشترکة و الفوارق الموجودة بینها. و قد اعتمد منهج الدراسات المقارن بهدف مقارنة الرؤی المقصودة. تشیر نتائج البحث وجود قواسم مشترکة بین رؤی برزینکا و مبادئ وثیقة التحول فی ساحة الغایات التعلیمیة و منها أن الفرد و المجموعة یتمتعان بالاهتمام و العنایة، و ترتبط الأهداف التربویة ببقیة جوانب المجتمع، و قد اتخذت الجوانب المختلفة للتربیة بعین الاعتبار، و تعتنی کلا الرؤیتین بإصلاح شخصیة الفرد. و تلاحظ فوارق بین الرؤیتین کالاختلاف فی مدی الاهتمام بالجانب الدینی للأهداف التربویة و بالجانب الجمالی، و فی مدی الاهتمام بالفرد و المجتمع، و فی مدی الاعتناء باتصاف الأهداف التربویة بصفة الخیار أو الإجبار.

کلیدواژه‌ها [العربیة]

  • التربیة
  • الأهداف التربویة
  • المبادئ النظریة لوثیقة التحول البنیوی
  • برزینکا